Từ chữ cái đến câu: bé học tiếng Anh đầu tiên qua trò chơi

Biết bảng chữ cái không có nghĩa là biết đọc

Nhiều bé hát được bài hát bảng chữ cái từ rất sớm, nhưng chưa nhận ra từng chữ khi gặp trên trang giấy. Bé thuộc "A, B, C, D..." như một giai điệu, chứ chưa nhớ hình dạng của từng chữ.

Một chữ cái đứng riêng thường không mang thông điệp nào. Khi xếp theo thứ tự, các chữ cái mới thành từ:

• C + A + T → CAT
• D + O + G → DOG
• S + U + N → SUN

Vì sao chỉ biết bảng chữ cái là chưa đủ

Nhận ra chữ C, A, T là bước đầu. Thấy chúng thành từ CAT, nghe được cách đọc và biết đó là một con vật là những bước tiếp theo. Bé cần gặp chữ cái ở nhiều nơi, nối chúng với tiếng nói, và được dùng chúng.

Letter Island: làm quen với chữ cái

Letter Island dạy đủ 26 chữ cái trong chín bài ngắn, mỗi bài khoảng ba chữ. Trong mỗi bài, bé nghe tên chữ, tìm chữ giữa các lựa chọn, tô theo nét và nói to tên chữ. Game cũng nối chữ cái với chữ cái đầu của một từ quen thuộc.

Bé chỉ biết chữ B qua bài hát có thể học cách tự tìm chữ B, tô theo nét và nhận ra nó ở đầu từ "ball".

Letter Island dạy tên chữ cái, không dạy âm của chữ cái. Đây là nền tảng cho việc đọc, chưa phải chương trình phonics đầy đủ. Xem phonics là gì và khi nào bắt đầu.

Word Island: biến chữ cái thành từ

Biết các chữ D, O, G khác với việc đọc được từ DOG và hiểu nghĩa của nó. Word Island giúp bé nối hai điều đó, với 162 từ vựng có hình trên sáu hòn đảo, từ con vật đến phố phường, chia thành 27 gói, mỗi gói sáu từ.

Với một từ như APPLE, bé có thể:

• Nhìn hình quả táo.
• Nghe từ "apple" được đọc to.
• Chọn đúng hình khi nghe từ.
• Xếp chữ cái để đánh vần từ đó.
• Nói to từ đó, rồi gặp lại hình ở cuối gói.

Nhiều trò chơi, cùng vài từ quen

Mỗi gói có nhiều trò ngắn với cùng sáu từ, nên bé gặp lại một từ qua hình dạng, âm thanh và nghĩa của nó. Mục tiêu không phải là học thật nhiều từ, mà là biết một nhóm từ hữu ích đủ chắc để sau này dùng trong câu. Xem thêm cách giúp bé nhớ từ mới.

Shape Island và Color Island: từ vựng về thế giới quanh bé

Bé có thể đọc "red, blue, yellow" hoặc gọi tên hình tròn theo trí nhớ, nhưng lại lúng túng khi phải tìm hình tam giác giữa nhiều hình, hoặc ghép một đồ vật màu xanh với từ "blue".

Shape Island dạy tên mười hình và Color Island dạy tên các màu. Cả hai đều có các bài ngắn: câu cá theo đáp án đúng, ghép, đi tìm, tô theo nét, nhại theo và trò bong bóng.

Những từ này còn mở ra một bước mới. Bé biết từ BALL giờ có thể mô tả nó: a ball, a red ball, a round ball. Bé không chỉ gọi tên đồ vật nữa, mà bắt đầu thấy rằng từ có thể mô tả đồ vật và giúp người khác hình dung được.

Vì sao chỉ biết từ là chưa đủ để giao tiếp

Hãy hình dung một bé đứng cạnh bàn, chỉ vào miếng bánh và nói "Eat." Người lớn trong phòng hiểu ngay, vì cái chỉ tay và miếng bánh bổ sung phần còn thiếu. Nhưng nếu người nghe không nhìn thấy bé, một từ đó để lại nhiều câu hỏi: ai muốn ăn, và ăn gì?

"I want to eat this cake." Bây giờ thông điệp rõ ràng: ai (I), muốn làm gì (to eat) và muốn gì (this cake).

Nói một từ là cách giao tiếp bình thường của trẻ nhỏ, và không sai. Câu chỉ cho bé thêm cách để người khác hiểu mình, kể cả khi họ không nhìn thấy điều bé đang nói đến. Nếu bé biết từ nhưng chưa nói được câu, hãy đọc vì sao từ không tự biến thành câu.

I Can Read: ghép những câu đầu tiên

I Can Read cho bé thấy rằng các từ xếp theo thứ tự sẽ mang một thông điệp. Game có 135 câu ngắn, câu nào cũng có hình, chia thành 24 gói. Ví dụ:

• I see a cat.
• This is a ball.
• The ball is red.
• I have a dog.
• I like apples.

Đổi một từ, giữ nguyên mẫu câu

Màn mẫu câu giữ nguyên câu và đổi một từ: "I see a cat" thành "I see a dog", rồi "I see a bird". Bé nhận ra nghĩa thay đổi thế nào trong khi cấu trúc câu vẫn quen thuộc.

Các game khác cho bé ghép câu từ những từ rời (I + see + a + cat → I see a cat), đánh giá xem câu có khớp với hình không, và nói to cả câu. Thứ tự từ rất quan trọng: cùng những từ đó nhưng sai thứ tự có thể không còn nghe giống tiếng Anh.

Ở giai đoạn này chưa có quy tắc ngữ pháp nào để học. Câu ngắn vì mục tiêu là hiểu, không phải làm cho phức tạp. Muốn luyện thêm ở nhà, xem 20 câu tiếng Anh đầu tiên.

Number Island và Math Island: không chỉ chữ và từ

Number Island dạy các số từ 0 đến 20. Nhìn chữ số 3, nghe "three" và đếm ba quả táo là những kỹ năng liên quan nhưng khác nhau, và các bài luyện cả ba: đếm đồ vật, tìm nhóm có đúng số lượng, viết số và nói số.

Math Island nối tiếp với 24 nhiệm vụ về đếm, thứ tự số, nhiều hơn ít hơn, ghép thành năm và mười, cộng và trừ đầu tiên. Tiếng Anh có mặt trong mọi game, nhưng bé cũng đang học quan sát, so sánh và giải những bài toán nhỏ.

Nên bắt đầu với đảo nào?

Đảo hoặc bài đầu của mỗi game được chơi thử miễn phí, không cần tài khoản và không có quảng cáo. Bạn có thể bắt đầu với kế hoạch miễn phí hoặc mở Học sớm. Nên bắt đầu từ đâu:

• Chữ cái và những từ đầu tiên: Letter Island hoặc Word Island.
• Các số: Number Island.
• Hình và màu: Shape Island hoặc Color Island.
• Math Island và I Can Read là bước tiếp theo tốt khi bé đã biết một số từ.

Khởi đầu nhỏ, còn nhiều chỗ để lớn lên

Early Learning cố ý gọn: chữ cái, số, hình và màu, 162 từ có hình và 135 câu ngắn. Từ nào cũng có giọng đọc thu sẵn. Không quảng cáo, không tài khoản, không thu thập dữ liệu cá nhân của trẻ.

Bé không cần hàng nghìn từ mới bắt đầu giao tiếp được. Chỉ một từ như "cat" đã vào được nhiều câu: "This is a cat." "I see a cat." "The cat is big." "The cat can run." Với vốn từ nhỏ, bé đã thấy được việc thêm hay đổi một từ làm thông điệp thay đổi thế nào.

Đó là cầu nối sang Lộ trình, nơi có hơn 4.200 từ và hơn 4.000 câu, với các hoạt động về từ vựng, ghép câu, ngữ pháp, phát âm, đọc, nghe, nói và viết. Mục tiêu ở đó là đi từ nhận ra tiếng Anh đến dùng được tiếng Anh.

Học vì muốn học

Một bé tự quay lại game để tìm thêm một chữ cái, đánh vần thêm một từ hay vượt thêm một thử thách đang luyện nhiều hơn là tiếng Anh. Bé cũng đang tập trung, thử lại sau khi sai và chủ động trong việc học của mình. Không game nào tạo ra được động lực hay tính tự giác, nhưng mục tiêu rõ ràng, thử thách vừa sức và phản hồi hữu ích có thể giúp việc luyện đều đặn nhẹ nhàng hơn.

Chúng tôi không muốn bé dành nhiều thời gian hơn trước màn hình chỉ vì game vui. Chúng tôi muốn thời gian bé dùng là thời gian chủ động: nghe, chọn, xếp chữ, ghép câu hay giải một bài toán nhỏ. Bố mẹ có thể giúp bằng cách giữ buổi chơi ngắn, để bé khám phá không bị ép, và đưa từ mới vào cuộc trò chuyện hằng ngày ngoài màn hình. Xem thời gian màn hình cho trẻ nhỏ.

Nhớ được từ tiếng Anh là có ích. Học cách tiếp tục học là mục tiêu lớn hơn. Bắt đầu từ một chữ cái. Ghép một từ. Hiểu một câu. Học tiếp.

Câu hỏi thường gặp

Bé có cần biết đọc tiếng Anh trước khi bắt đầu không?

Không. Mọi từ đều được đọc thành tiếng và có hình, nên bé có thể bắt đầu từ âm thanh và hình ảnh quen thuộc, học theo tốc độ của mình.

Letter Island có dạy âm của chữ cái không?

Không. Letter Island dạy tên 26 chữ cái và chữ cái đầu của từ. Đây không phải chương trình phonics đầy đủ.

Early Learning có bao nhiêu từ và câu?

162 từ có hình trong Word Island và 135 câu ngắn trong I Can Read, cùng chữ cái, số từ 0 đến 20, hình, màu và toán đầu đời.