Cẩm nang cho phụ huynh

Thuộc bài hát ABC mà chưa nhận ra mặt chữ: bắt đầu từ đâu?

Cập nhật · English for Fun

Người rà soát: TS. Hoàng Quốc Chính, người sáng lập English for Fun ·

Trả lời ngắn: Hát được ABC là nhớ một chuỗi âm thanh, chưa phải nhận mặt chữ. Hãy cho bé gặp từng nhóm ba chữ có nét giống nhau: nghe tên, tìm, tô, rồi nói. Letter Island chia 26 chữ thành 9 bài như vậy.

Nhiều bé hát trọn bài ABC nhưng khi bố mẹ chỉ vào chữ T trên hộp sữa thì không biết đó là chữ gì. Đây không phải bé chậm: bài hát dạy thứ tự và giai điệu, còn nhận mặt chữ là một kỹ năng khác. Bài này giải thích vì sao, và cách Letter Island chia 26 chữ cái để bé nhận ra từng chữ.

Vì sao hát được ABC mà vẫn không nhận ra chữ?

Bài hát ABC dạy thứ tự và giai điệu. Bé nhớ “a, bi, xi” như nhớ một câu hát, nên khi gặp chữ T đứng riêng trên bao bì hay trong sách, bé không biết đó là chữ nào. Để nhận mặt chữ, bé cần nối ba thứ lại với nhau: hình dạng của chữ, tên của chữ và một từ quen bắt đầu bằng chữ đó.

Có ba dấu hiệu cho thấy bé đang ở giai đoạn này: bé hát trọn bài nhưng sai khi được hỏi lẻ từng chữ, bé phải hát lại từ đầu mới tìm ra chữ, và bé hay nhầm các chữ có nét giống nhau như b, d, p.

Letter Island chia 26 chữ cái như thế nào?

Letter Island: màn hình chọn bài, mỗi bài ba chữ cái; bài 1 là I, L, T và mở sẵn, các bài sau ghi Full Access
Màn hình chọn bài của Letter Island. Bài 1 mở sẵn, các bài sau trong bản đầy đủ.

Thay vì đi từ A đến Z, Letter Island xếp các chữ có nét giống nhau vào cùng một bài. Mỗi bài khoảng ba chữ, tổng cộng 9 bài. Bài đầu tiên tên là “Straight-line letters”, gồm ba chữ chỉ có nét thẳng.

Cột “Điểm chung về nét” trong bảng là cách chúng tôi mô tả nhóm chữ; tên chính thức trong game chỉ có ở bài 1. Phần nào miễn phí và phần nào trong bản đầy đủ có ở trang Bản đầy đủ.

BàiChữ cáiĐiểm chung về nétTruy cập
1I, L, TNét thẳngMiễn phí
2E, F, HNét thẳng và nét ngangBản đầy đủ
3O, C, UNét congBản đầy đủ
4A, M, NNét xiên và nét thẳngBản đầy đủ
5B, D, PMột nét thẳng và nét cong, rất dễ nhầmBản đầy đủ
6G, Q, SNét congBản đầy đủ
7R, K, VNét xiênBản đầy đủ
8W, X, YNét xiênBản đầy đủ
9J, ZHai chữ còn lạiBản đầy đủ

Trong mỗi bài, bé làm gì?

Cùng ba chữ đó được gặp lại qua nhiều trò khác nhau, nên bé lặp lại mà không thấy chán:

  • Gặp chữ: nghe tên từng chữ và một từ bắt đầu bằng chữ đó, ví dụ T và tiger.
  • Câu cá chữ cái: nghe tên chữ, tìm đúng chữ trong nhiều chữ khác.
  • Sound Safari: nhìn chữ, chọn hình có từ bắt đầu bằng chữ đó.
  • First Letter: nghe một từ, chọn chữ cái đầu của từ.
  • Tô chữ: tô theo nét bằng ngón tay.
  • Echo: nói to tên chữ và từ. Micro chỉ nhận ra là bé có nói, không ghi âm, không chấm điểm.
  • Ôn tập: gặp lại cả ba chữ lẫn lộn.

Vì sao cách này giúp nhận mặt chữ?

Bé không còn dựa vào thứ tự bài hát, vì chữ xuất hiện lẻ và lẫn với chữ khác. Mỗi chữ được gặp bằng tai (nghe tên), bằng mắt (tìm, chọn), bằng tay (tô) và bằng miệng (nói). Và vì các chữ trong một bài có nét giống nhau, bé phải nhìn kỹ từng chi tiết: chữ E có ba nét ngang, chữ F chỉ có hai.

Cần nói rõ: Letter Island dạy tên chữ cái và chữ cái đầu của từ. Game không dạy âm của chữ (phonics). Sau khi bé nhận được mặt chữ, bước tiếp theo là ghép chữ thành từ ở Word Island.

Lỗi hay gặp khi dạy ở nhà

  • Đọc tên chữ theo tiếng Việt. Chữ E trong tiếng Anh đọc gần như “i”, chữ I đọc gần như “ai”. Mỗi chữ trong Letter Island đều có giọng đọc, hãy để bé nghe giọng đó trước.
  • Luôn hỏi theo thứ tự. Hỏi “chữ gì sau B?” chỉ luyện bài hát. Hãy chỉ ngẫu nhiên một chữ và hỏi “What letter is this?”.
  • Dạy cả 26 chữ một lúc. Ba chữ mỗi lần dễ nhớ hơn và dễ thấy bé tiến bộ.

Ba trò chơi ở nhà, mỗi trò năm phút

  • Săn chữ trên bao bì. Chọn một chữ trong bài đang học. Câu mẫu: “Find the letter T!”
  • Chữ nào biến mất? Đặt ba thẻ chữ, úp một thẻ. Câu mẫu: “Which letter is missing?”
  • Tô trên lưng. Bạn tô một chữ lên lưng bé, bé đoán. Câu mẫu: “What letter is it?”

Bước tiếp theo

Khi bé nhận được cả 26 chữ, hãy chuyển sang Word Island để học từ có hình, rồi I Can Read để đọc những câu đầu tiên. Nếu muốn bé tô cả chữ hoa và chữ thường, dùng thêm Letter Trace. Lộ trình 4 tuần ở trang Bắt đầu cũng mở đầu bằng bài 1 của Letter Island. Xem thêm Từ chữ cái đến câu.

Câu hỏi thường gặp

Bé thuộc bảng chữ cái nhưng không nhận mặt chữ thì làm sao?

Tách chữ ra khỏi bài hát. Cho bé gặp từng nhóm ba chữ, nghe tên, tìm chữ trong nhiều chữ khác, tô theo nét và nói to. Khi bé chỉ đúng chữ T ở bất cứ đâu, bé đã nhận được mặt chữ.

Letter Island có dạy phát âm (phonics) không?

Không. Letter Island dạy tên chữ cái và chữ cái đầu của từ, ví dụ T là chữ đầu của tiger. Âm của chữ (phonics) được học ở bước sau.

Letter Island có miễn phí không?

Bài 1 (I, L, T) miễn phí, không cần tài khoản. Bài 2 đến bài 9 nằm trong bản đầy đủ.

Vì sao không học theo thứ tự A, B, C?

Học theo thứ tự dễ biến thành học thuộc chuỗi âm thanh. Letter Island xếp các chữ có nét giống nhau vào cùng một bài, nên bé phải nhìn kỹ hình chữ để phân biệt.

Bé hay nhầm b và d có sao không?

Rất nhiều người mới học nhầm b và d. Letter Island đặt B, D và P chung bài 5 để bé so sánh trực tiếp. Nếu việc nhầm kéo dài sau nhiều tháng luyện, hãy hỏi giáo viên của bé.