Những điều tôi ước mình biết về tiếng Anh trước khi sang Mỹ

Nói không ai hiểu

Ở Việt Nam, tôi từng nghe nhiều người nước ngoài nói tiếng Việt lơ lớ, sai dấu, sai giọng, nhưng tôi vẫn hiểu họ. Nên tôi nghĩ người Mỹ cũng sẽ hiểu tiếng Anh "lơ lớ" của mình.

Thực tế không như vậy. Tôi nói mà người nghe phải hỏi lại, hoặc nhìn tôi rất khó hiểu. Dần dần tôi trở nên ngại giao tiếp. Càng ngại thì càng ít nói, càng ít nói thì càng khó tiến bộ.

Sau này tôi mới hiểu, người nghe tiếng Anh dựa rất nhiều vào âm cuối, trọng âm và nhịp của câu. Thiếu những thứ đó, một câu nói đúng ngữ pháp vẫn có thể trở thành một chuỗi âm khó nhận ra.

Chữ "finally" của thầy trưởng khoa

Tôi sang được New Mexico State University sau rất nhiều thủ tục hành chính. Khi gặp tôi, giáo sư trưởng khoa nói: "Finally!"

Lúc đó tôi cũng đoán được ý thầy: cuối cùng thì cậu cũng sang được đây. Nhưng tôi không tự tin mình hiểu đúng, nên không biết trả lời thế nào.

Nghe không hiểu hết ý là chuyện xảy ra với tôi rất nhiều lần trong năm đầu. Không phải vì tôi không biết từ "finally", mà vì tôi chưa quen nghe tiếng Anh nói thật, trong tình huống thật, với ngữ điệu thật.

Điều tôi ước mình đã luyện từ trước: phát âm

Tôi biết phải phát âm chuẩn thì mới nghe đúng. Nhưng ở trường, tôi không được dạy phát âm. Sang Mỹ, tôi vẫn phải học tiếng Anh, nhưng cũng không ai dạy phát âm cho tôi. Tôi tự học trên YouTube.

Nhờ tự học, tôi khá hơn nhiều. Đọc và viết của tôi gần như ngang người bản xứ. Nhưng tiếng Anh giao tiếp vẫn còn hạn chế, vì vốn từ vựng nói hằng ngày và phát âm.

Nếu được quay lại, tôi sẽ dành thời gian luyện phát âm và luyện nghe tiếng Anh thật từ rất lâu trước khi lên máy bay.

Lời khuyên cho người sắp đi du học, đi làm

• Luyện phát âm từ sớm, đặc biệt là những âm người Việt hay sai: âm cuối, TH, SH, nguyên âm dài và ngắn, trọng âm. Xem 10 lỗi phát âm phổ biến của người Việt (bài tiếng Việt).
• Luyện nghe tiếng Anh nói thật, không chỉ bài nghe trong sách: hội thoại, phỏng vấn, bài giảng.
• Chuẩn bị sẵn vài câu đáp ngắn cho những lời chào hỏi thường gặp. Một câu như "Yes, finally! I'm so happy to be here." là đủ để cuộc trò chuyện tiếp tục.
• Đừng để nỗi ngại làm mình im lặng. Nói sai rồi sửa vẫn tốt hơn không nói.

Và vì sao tôi làm English for Fun

Bài học đó là một phần lý do tôi làm English for Fun cho trẻ nhỏ: để các con được nghe giọng đọc rõ ràng, được nói to từ rất sớm, và không phải đợi đến hơn ba mươi tuổi mới bắt đầu học phát âm như tôi. Đọc thêm về chúng tôi.