Trật tự tính từ trong tiếng Anh (OSASCOMP): vì sao là “a big red car”?
Trả lời ngắn: Khi có nhiều tính từ đứng trước một danh từ, tiếng Anh thường xếp theo thứ tự OSASCOMP: Opinion (ý kiến), Size (kích cỡ), Age (tuổi), Shape (hình dạng), Color (màu), Origin (nguồn gốc), Material (chất liệu), Purpose (mục đích). Ví dụ: “a nice big old red car”, “a cool old woolen cardigan”.
Người bản xứ nói “a big red car” mà không cần nghĩ, còn “a red big car” nghe sai ngay, dù không phải ai cũng giải thích được vì sao. Lý do là tiếng Anh có một trật tự quen thuộc cho các tính từ đứng trước danh từ. Người Việt hay sai chỗ này vì tiếng Việt đặt tính từ sau danh từ và theo thứ tự gần như ngược lại. Bài này có bảng OSASCOMP, mẹo đọc ngược từ tiếng Việt và ví dụ có âm thanh.
Trật tự tính từ trong tiếng Anh: bảng OSASCOMP
| Thứ tự | Loại | Nghĩa | Ví dụ |
|---|---|---|---|
| 1. O | Opinion | Ý kiến, đánh giá | nice, beautiful, cool, ugly |
| 2. S | Size | Kích cỡ | big, small, little, long |
| 3. A | Age | Tuổi, cũ hay mới | old, new, young |
| 4. S | Shape | Hình dạng | round, square, flat |
| 5. C | Color | Màu sắc | red, blue, white |
| 6. O | Origin | Nguồn gốc | Vietnamese, American, Japanese |
| 7. M | Material | Chất liệu | wooden, plastic, woolen, silk |
| 8. P | Purpose | Mục đích, dùng để làm gì | running (shoes), sleeping (bag) |
Trật tự tính từ tóm tắt
- Nhớ chữ OSASCOMP: Opinion, Size, Age, Shape, Color, Origin, Material, Purpose.
- Ý kiến (đánh giá chủ quan) đứng đầu, mục đích đứng sát danh từ nhất.
- Nếu chỉ nhớ một điều: kích cỡ trước màu. “a big red car”, không phải “a red big car”.
Nghe các cụm tính từ đúng trật tự
Chạm để nghe. Phần trong ngoặc là loại của từng tính từ.
Mẹo cho người Việt: đọc ngược cụm tiếng Việt
Tiếng Việt đặt tính từ sau danh từ, và thứ tự thường ngược với tiếng Anh. Vì vậy, nhiều cụm chỉ cần đọc ngược từ cuối lên là ra đúng trật tự tiếng Anh.
- Mẹo này đúng với nhiều cụm, nhưng không phải tất cả, vì người Việt cũng nói “chiếc xe to màu đỏ”. Khi không chắc, quay lại bảng OSASCOMP.
| Tiếng Việt | Đọc ngược | Tiếng Anh |
|---|---|---|
| chiếc xe đỏ to | to → đỏ → xe | a big red car |
| cái áo len cũ ngầu | ngầu → cũ → len → áo | a cool old woolen cardigan |
| cái bàn gỗ tròn nhỏ | nhỏ → tròn → gỗ → bàn | a small round wooden table |
Cách sắp xếp tính từ: làm từng bước
- Ví dụ sai: “a woolen old cool cardigan”.
- Bước 1: gọi tên loại của từng từ. woolen = Material, old = Age, cool = Opinion.
- Bước 2: xếp theo OSASCOMP: Opinion → Age → Material.
- Bước 3: viết lại: “a cool old woolen cardigan”.
Lỗi trật tự tính từ người Việt hay gặp
| Sai | Đúng | Vì sao |
|---|---|---|
| a car red | a red car | Tiếng Việt nói “xe đỏ”; tiếng Anh đặt tính từ trước danh từ. |
| a red big car | a big red car | Kích cỡ đứng trước màu. |
| a wooden old table | an old wooden table | Tuổi đứng trước chất liệu, và “an” vì “old” bắt đầu bằng nguyên âm. |
| a Vietnamese beautiful dress | a beautiful Vietnamese dress | Ý kiến luôn đứng đầu, nguồn gốc ở gần cuối. |
| two bigs cars | two big cars | Tính từ tiếng Anh không thêm -s, kể cả khi danh từ số nhiều. |
Khi nào dùng dấu phẩy hoặc “and”?
- Hai tính từ khác loại (OSASCOMP) đứng liền nhau, không cần dấu phẩy: “a big red car”.
- Hai tính từ cùng loại, thường là hai ý kiến, thì ngăn bằng dấu phẩy và có thể đổi chỗ: “a cold, wet day”, “a kind, friendly teacher”.
- Tính từ đứng sau động từ “be” thì nối bằng “and”: “The car is big and red.”
Nên dùng bao nhiêu tính từ?
Về ngữ pháp, có thể xếp rất nhiều tính từ: “a beautiful little old rectangular purple Scottish wooden garden fence”. Nhưng trong câu nói hằng ngày, người ta thường chỉ dùng một hoặc hai tính từ, hiếm khi quá ba. Muốn tả thêm, hãy tách thành câu khác: “It’s a little wooden fence. It’s purple and very old.”
Trật tự này có phải là luật cứng không?
- Đây là thứ tự quen thuộc mà người bản xứ dùng theo thói quen, không phải luật tuyệt đối. Các sách ngữ pháp xếp nhóm hơi khác nhau, ví dụ có sách thêm nhóm “tính chất” (rough, thin, soft) đặt gần kích cỡ và tuổi.
- Người nói đôi khi đổi chỗ để nhấn mạnh, nhất là với tính từ chỉ ý kiến.
- Với người học, OSASCOMP vẫn là cách an toàn nhất: xếp theo đó gần như luôn nghe tự nhiên.
Tự kiểm tra: xếp lại cho đúng
- a (blue / small) bag
Đáp án
a small blue bag (Size, Color)
- a (plastic / green / new) bottle
Đáp án
a new green plastic bottle (Age, Color, Material)
- a (Japanese / lovely / old) car
Đáp án
a lovely old Japanese car (Opinion, Age, Origin)
- a (round / big / beautiful) cake
Đáp án
a beautiful big round cake (Opinion, Size, Shape)
Thử ngay: tả đôi giày bạn đang đi
- Chọn ba tính từ: một ý kiến, một màu, một mục đích hoặc chất liệu. Ví dụ: “my comfortable new white sneakers”, “my old black leather shoes”.
- Đọc to cụm của bạn rồi so với bảng OSASCOMP.
- Với bé mới học, chỉ cần luyện “kích cỡ trước màu” với đồ chơi quen thuộc: xem trang câu tả màu sắc, kích cỡ cho bé.
- Xem thêm mạo từ a, an, the (cụm tính từ luôn cần mạo từ đúng) và danh từ số nhiều.
Câu hỏi thường gặp
Trật tự tính từ trong tiếng Anh là gì?
Là thứ tự các tính từ khi nhiều tính từ đứng trước một danh từ: Opinion, Size, Age, Shape, Color, Origin, Material, Purpose (OSASCOMP). Ví dụ: “a nice big old red car”.
OSASCOMP là gì?
Là chữ viết tắt để nhớ trật tự tính từ: Opinion (ý kiến), Size (kích cỡ), Age (tuổi), Shape (hình dạng), Color (màu), Origin (nguồn gốc), Material (chất liệu), Purpose (mục đích).
Vì sao nói “a big red car” mà không phải “a red big car”?
Vì trong tiếng Anh, tính từ chỉ kích cỡ đứng trước tính từ chỉ màu. “a red big car” vẫn hiểu được nhưng nghe không tự nhiên.
Có bắt buộc phải theo OSASCOMP không?
Đây là thói quen của người bản xứ chứ không phải luật cứng, và đôi khi họ đổi chỗ để nhấn mạnh. Với người học, xếp theo OSASCOMP là cách an toàn nhất.
Một câu nên có bao nhiêu tính từ?
Thường là một hoặc hai, hiếm khi quá ba. Muốn tả thêm, hãy tách thành câu khác.