Gradable và extreme adjectives: vì sao không nói “very exhausted”?
Trả lời ngắn: Gradable adjectives (tired, hungry, cold) có nhiều mức độ nên đi với very, a bit, quite: “very tired”. Extreme adjectives (exhausted, starving, freezing) đã mang nghĩa “cực kỳ” nên người bản xứ không nói “very” mà dùng absolutely hoặc totally: “absolutely exhausted”. Really dùng được với cả hai.
Trong tiếng Việt, “rất” đi được với gần như mọi tính từ: rất mệt, rất kiệt sức, rất tuyệt vời. Vì vậy người Việt hay nói “very exhausted” hay “very starving”. Người nghe vẫn hiểu, nhưng câu nghe lạ tai, vì tiếng Anh chia tính từ thành hai nhóm và mỗi nhóm đi với những từ nhấn mạnh khác nhau. Chạm vào từng câu để nghe.
Gradable và extreme adjectives: bảng tra nhanh
| Gradable (thường) | Extreme (cực cấp) | Nghĩa của từ cực cấp |
|---|---|---|
| tired | exhausted | kiệt sức |
| hungry | starving | đói lả |
| cold | freezing | lạnh cóng |
| hot | boiling | nóng như thiêu |
| big | huge, enormous | khổng lồ |
| small | tiny | tí hon |
| good | amazing, fantastic, wonderful | tuyệt vời |
| bad | terrible, awful | kinh khủng |
| happy | delighted, thrilled | vui sướng |
| sad | miserable, heartbroken | khổ sở, đau lòng |
| angry | furious | giận điên lên |
| scared | terrified | sợ chết khiếp |
| funny | hilarious | buồn cười không chịu nổi |
| interesting | fascinating | cực kỳ cuốn hút |
| dirty | filthy | bẩn kinh khủng |
| surprised | amazed, astonished | kinh ngạc |
Tóm tắt: very hay absolutely?
| Từ nhấn mạnh | Gradable (tired) | Extreme (exhausted) |
|---|---|---|
| very, extremely | ✓ very tired | ✗ very exhausted |
| a bit, a little, fairly, slightly | ✓ a bit tired | ✗ a bit exhausted |
| absolutely, totally, completely | ✗ absolutely tired | ✓ absolutely exhausted |
| really, so, pretty | ✓ really tired | ✓ really exhausted |
Gradable adjectives là gì?
Gradable adjectives (tính từ có mức độ) là những tính từ có thể ít hoặc nhiều: hơi mệt, khá mệt, rất mệt. Vì có thang mức độ, chúng đi với các từ chỉ mức độ như a bit, quite, very, extremely, và có dạng so sánh: more tired, the most tired.
Extreme adjectives là gì?
Extreme adjectives (tính từ cực cấp) đã chứa sẵn nghĩa “rất” ở mức cao nhất: exhausted là “rất, rất mệt”, starving là “rất, rất đói”. Vì đã ở mức tối đa, người bản xứ không thêm very hay a bit. Muốn nhấn mạnh thêm, họ dùng absolutely, totally hoặc completely, thường kèm cảm xúc mạnh.
Vài điều cần biết thêm
- “Really” dùng được với cả hai nhóm: “really tired”, “really exhausted”. Khi không chắc, really là lựa chọn an toàn.
- Hot và cold có cụm quen: “boiling hot”, “freezing cold”. Không nói “very boiling”.
- Quite đổi nghĩa theo nhóm: với từ thường, “quite tired” là “khá mệt”; với từ cực cấp, “quite amazing” là “thật sự tuyệt vời”.
- Extreme adjectives không có dạng so sánh hơn: không nói “more exhausted than” hay “the most enormous” trong câu thông thường.
- Người bản xứ đôi khi vẫn nói “very delicious” hay “very huge” trong văn nói thoải mái. Với người học, theo bảng trên là cách an toàn và tự nhiên nhất.
Lỗi người Việt hay gặp
| Sai | Đúng | Vì sao |
|---|---|---|
| I’m very exhausted. | I’m absolutely exhausted. / I’m very tired. | “Rất kiệt sức” tự nhiên trong tiếng Việt, nhưng exhausted đã là mức cao nhất. |
| The pizza is very delicious. | The pizza is absolutely delicious. / really delicious | Delicious là từ cực cấp của “tasty, good”. |
| It was a bit terrible. | It was a bit bad. / It was terrible. | Terrible là từ cực cấp, không đi với a bit. |
| I’m absolutely tired. | I’m very tired. / I’m absolutely exhausted. | Absolutely chỉ đi với từ cực cấp. |
| The house is very huge. | The house is huge. / absolutely enormous | Huge đã là “rất to”. |
Tự kiểm tra
- Từ cực cấp của “sad” là gì?
Đáp án
miserable (khổ sở) hoặc heartbroken (đau lòng): “I was absolutely heartbroken.”
- Chọn từ đúng: “I’m (very / absolutely) starving.”
Đáp án
absolutely. Starving là từ cực cấp.
- Chọn từ đúng: “It’s (a bit / absolutely) cold.”
Đáp án
a bit. Cold là từ thường; từ cực cấp là freezing.
- Câu nào tự nhiên: “really exhausted” hay “very exhausted”?
Đáp án
“really exhausted”. Really đi được với cả hai nhóm, very thì không đi với từ cực cấp.
Cách luyện
- Học theo cặp: tired → exhausted, hungry → starving. Mỗi ngày nói một câu với từ thường và một câu với từ cực cấp.
- Đổi câu: lấy câu “very + từ thường” rồi nói lại bằng “absolutely + từ cực cấp”: “very big” → “absolutely huge”.
- Dùng khi kể chuyện: từ cực cấp làm câu chuyện sinh động hơn. “The test was terrible, and I was absolutely exhausted.”
- Xem thêm trật tự tính từ trong tiếng Anh và động từ to be (tính từ thường đi sau am, is, are).
Câu hỏi thường gặp
Gradable adjective là gì?
Là tính từ có nhiều mức độ, như tired, hungry, cold. Chúng đi với very, a bit, quite, extremely và có dạng so sánh: very tired, more tired.
Extreme adjective là gì?
Là tính từ đã mang nghĩa mạnh nhất, như exhausted (kiệt sức), starving (đói lả), freezing (lạnh cóng). Chúng đi với absolutely, totally, completely, không đi với very.
Có được nói “very exhausted” không?
Người nghe vẫn hiểu, nhưng câu không tự nhiên. Hãy nói “very tired”, “really exhausted” hoặc “absolutely exhausted”.
Really dùng với loại tính từ nào?
Cả hai: “really tired” và “really exhausted” đều đúng. Đây là từ nhấn mạnh an toàn nhất khi không chắc.
Từ cực cấp của “sad”, “good”, “bad” là gì?
sad → miserable, heartbroken; good → amazing, fantastic, wonderful; bad → terrible, awful.